ผักโขม


ชื่อสมุนไพร : ผักโขม
ชื่อเรียกอื่นๆ : ผักขม, ผักโหม, ผักหม (ภาคใต้), ผักโหมเกลี้ยงและ กระเหม่อลอเตอ (แม่ฮ่องสอน)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Amaranthus lividus L.
ชื่อสามัญ : Amaranth
วงศ์ AMARANTHACEAE



PKOM2

ผักโขมเป็นไม้พุ่มเตี้ยและเป็นพืชล้มลุกที่มีอายุแค่ปีเดียว จัดเป็นผักเพื่อสุขภาพชั้นยอด ซึ่งพบว่าในใบผักโขมเป็นแหล่งของวิตามิน แร่ธาตุ และสารอาหารสำคัญที่ให้ประโยชน์แก่ร่างกายอยู่มากมาย  ผักโขมจะให้พลังงานต่ำแต่มีวิตามินสูง โดยผักโขมปริมาณ 1 ถ้วยจะให้วิตามินเอ วิตามินซี กรดอะมิโน และสารอาหาร ได้แก่ ธาตุเหล็ก ซัลเฟอร์ เบต้าแคโรทีน แมกนีเซียม และแคลเซียมสูง ซึงสีเขียวเข้มของผักโขมสามารถบอกได้ว่ามีสารคลอโรฟีลล์ในปริมาณสูงจึงมีส่วนช่วยล้างฟอกออกซิเจนที่อยู่ในเซลล์ และมีสารแอนตี้ออกซิแดนท์สูง มีสารซาโปนินที่ช่วยลดคอลเลสเทอรอลในเลือดอีกด้วย ผักโขมยังมีเส้นใยอาหารมาก จึงช่วยระบบขับถ่าย และลดความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารได้ ผลการวิจัยยังพบว่า เมล็ดผักโขมที่ชาวตะวันตกชอบรับประทานนั้นมีคุณค่าโปรตีนและแคลเซี่ยมที่สูงกว่าน้ำนม  อีกทั้งให้กรดอะมิโนที่ชื่อว่าไลซีนมากกว่าที่ได้จากข้าวหรือข้าวสาลีอีกด้วย นอกจากนี้ผักโขมมีคาโรทีนอยด์เรียกนีโอแซนทิน (Neoxanthin) ปี พ.ศ.2547 ระบุว่า สารนีโอแซนทินกระตุ้นเซลล์มะเร็งอัณฑะให้ทำลายตัวเอง และถูกระบบลำไส้เปลี่ยนเป็นสารใหม่ที่มีคุณสมบัติหยุดการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งอัณฑะได้
PKOM1
ลักษณะสมุนไพร :
ผักโขมเป็นเป็นพืชล้มลุกที่มีอายุเพียงแค่ปีเดียว ลำต้นอวบน้ำมีสีเขียวอ่อนโคนต้นสีน้ำตาลแดงมีความสูงประมาณ 30-100 เซนติเมตร ลักษณะแตกกิ่งก้านสาขาจำนวนมาก ใบเป็นใบเดี่ยวรูปไข่คล้ายสามเหลี่ยม ใบเป็นใบเดี่ยวออกแบบเรียงสลับเวียนรอบลำต้น ใบมีขนาดใหญ่ซึ่งมีความกว้างประมาณ 7 เซนติเมตร และความยาวประมาณ 10 เซนติเมตร รูปไข่กว้าง ปลายใบมนโคนใบป้าน ผิวเรียบหรือมีขนเล็กน้อย ขอบใบเรียบหลังเป็นคลื่นเล็กน้อย ดอกออกเป็นดอกที่มีช่อสีม่วงปนเขียวโดยจะออกตามบริเวณซอกใบและปลายกิ่ง ดอกย่อยจะเรียงตัวอัดกันแน่น เมล็ดมีขนาดเล็ก ลักษณะเมล็ดค่อนข้างกลม และเมล็ดมีสีน้ำตาลเกือบดำ

 PKOM3

ส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์ : ราก, ใบ, ต้น และ ทั้งต้น

สรรพคุณทางยา :

  1. ราก ยาขับปัสสาวะดับพิษร้อน ถอนพิษไข้
  2. ใบ รักษาแผลพุพองบำรุงกำลัง ชะลอวัยและความเสื่อมของเซลล์ เสริมการสร้างคอลลาเจนเพิ่มความยืดหยุ่น บำรุงและรักษาสุขภาพสายตา บำรุงกระดูกและฟัน ชะลอความเสื่อมของสมอง บำรุงโลหิต ลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจ
  3. ต้น แก้อาการแน่นหน้าอกและไอหอบ
  4. ทั้งต้น ต้านมะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งรังไข่ ดับพิษภายในและภายนอก แก้บิด มูกเลือด ริดสีดวงจมูก ริดสีดวงทวาร แก้ผื่นคัน แก้รำมะนาด รักษาฝี แผลพุพอง

 PKOM4

วิธีการใช้ :

  1. ยาขับปัสสาวะดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ นำรากมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน
  2. รักษาแผลพุพองบำรุงกำลัง ชะลอวัยและความเสื่อมของเซลล์ เสริมการสร้างคอลลาเจนเพิ่มความยืดหยุ่น บำรุงและรักษาสุขภาพสายตา บำรุงกระดูกและฟัน ชะลอความเสื่อมของสมอง บำรุงโลหิต ลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจ นำใบมาตำพอกรักษาบาดแผล หรือนำใบมาประกอบอาหารรับประทาน หรือ ลวกรับประทานสดๆ
  3. แก้อาการแน่นหน้าอกและไอหอบ นำต้นมาประกอบอาหารรับประทาน หรือ ลวกรับประทานสดๆ
  4. ต้านมะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งรังไข่ ดับพิษภายในและภายนอก แก้บิด มูกเลือด ริดสีดวงจมูก ริดสีดวงทวาร แก้ผื่นคัน แก้รำมะนาด รักษาฝี แผลพุพอง นำทั้งต้นมาประกอบอาหารรับประทาน หรือ ต้มรับประทานสดๆ หรือ ตำพอกรักษาบาดแผล

 PKOM5

ถิ่นกำเนิด :
ผักโขมเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดทวีปอเมริกาเขตร้อน

 





.