ประทัดจีน

ชื่อสมุนไพร : ประทัดจีน
ชื่อเรียกอื่นๆ : ประทัดเล็ก, ประทัดฝรั่ง, ประทัดทอง และ ประทัดใหญ่ (กรุงเทพฯ)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Russelia equisetiformis Schlecht. & Cham.
ชื่อสามัญ : Fountain Plant, Coral Fountain, Coral Plant, Coralblow และ Firecracker Plant
วงศ์ : SCROPHULARIACEAE
PTJ5
ประทัดจีนเป็นพรรณไม้ที่ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อ จัดเป็นพรรณไม้ล้มลุกที่มีหัวหรือเหง้า แตกกิ่งก้านสาขาออกเป็นกอพุ่มแน่น และเป็นพรรณไม้กลางแจ้งที่ขึ้นได้ในดินทั่วไป เจริญเติบโตเร็ว และเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่ชอบความชื้นปานกลาง และแสงแดดแบบเต็มวัน ประโยชน์ของประทัดจีนนิยมใช้ปลูกเป็นไม้ประดับในเขตร้อน ให้ความรู้ไหวพลิ้วเบาสบาย โดยประทัดจีนดอกขาวจะให้รู้สึกนุ่มนวลทางสายตา ส่วนประทัดจีนดอกแดงจะให้ความรู้สึกรื่นเริง เพราะดอกมีการเคลื่อนไหวเมื่อลมพัดผ่าน เป็นพรรณไม้ที่ปลูกเลี้ยงง่าย ทนต่อความแห้งแล้งได้ดี ชอบแสงแดดจัด นิยมนำมาปลูกประดับตามมุมอาคารหรือขอบแนวอาคาร หรือปลูกตามสวนหิน ริมน้ำตก ริมทะเล หรือสระว่ายน้ำ ในส่วนที่มีแสงแดดส่องถึงไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน หรือจะนำมาปลูกประดับสนามที่มีแสงแดดส่องถึงตลอดทั้งวันก็ได้ แต่ควรตัดแต่งกิ่งหลังจากการออกดอกพร้อมกันจำนวนมากทุกครั้ง รากมีประโยชน์ช่วยทำให้อาหารมีรสชาติดี รากประทัดจีนจะมีรสชาติขม ใช้เป็นยาแก้ไข้ ไข้จับสั่น รากมีสรรพคุณช่วยขับน้ำลายและช่วยในการย่อยอาหาร

 PTJ1

ลักษณะสมุนไพร :
ประทัดจีนเป็นไม้ล้มลุกที่มีหัวหรือเหง้า แตกกิ่งก้านสาขาออกเป็นกอพุ่มแน่น มีความสูงของต้นประมาณ 1-2 เมตร ตามลำต้นมีลักษณะเป็นข้อปล้อง ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงเป็นวงรอบ ลักษณะของใบเป็นรูปเรียวยาวหรือเป็นรูปเข็มเส้นเล็กๆ เรียวๆ ความยาวประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ปลายใบแหลมเป็นติ่ง โคนใบแหลม แผ่นใบเป็นสีเขียวสดมีขนาดเล็ก ออกเรียงต่อๆ กันตามข้อ โดยจะออกรอบๆ ลำต้น ก้านใบสั้น ร่วงได้ง่าย ดอกประทัดจีน ดอกมีลักษณะคล้ายกับดอกประทัดทั่วไป คือดอกจะมีลักษณะเป็นหลอดสีแดงเข้มหรือสีส้มเป็นมัน ขนาดเล็ก ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกที่ปลายกิ่ง ช่อดอกยาวประมาณ 3 เซนติเมตร หนึ่งช่อจะมีดอกย่อยประมาณ 2-4 ดอก กลีบเลี้ยงเป็นรูปถ้วยสั้นๆ ปลายแยกเป็นแฉก 5 แฉกตื้นๆ ติดทน ส่วนกลีบดอกดอกติดกันเป็นหลอด ความยาวได้ประมาณ 2.5 เซนติเมตร ด้านในเกลี้ยง โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดแคบ ปลายกลีบดอกแยกออกเป็น 5 แฉกเล็กๆ คล้ายรูปปากเปิดตื้นๆ แบ่งเป็นกลีบบน 2 กลีบ และกลีบล่าง 3 กลีบ ดอกมีเกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 4 อัน มีความยาวไม่เท่ากัน ยื่นพ้นออกมาจากปากหลอดกลีบเล็กน้อย เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันมี 1 อัน รังไข่มี 2 ช่อง ก้านเกสรเพศเมียมี 1 อัน ติดทน และยังมีอีกชนิดหนึ่งที่ดอกเป็นสีชมพูอมส้ม ผลเป็นแบบแคปซูล ที่มีลักษณะกลม ผิวด้านในมีขน เมล็ดมีจำนวนมากและมีขนาดเล็ก โดยผิวมีขนและเป็นเส้นคล้ายกับรังนก

 PTJ2

ส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์ : เนื้อไม้ และ ราก
สรรพคุณทางยา :

  1. ราก ยาแก้ไข้ ไข้จับสั่น ช่วยขับน้ำลาย ช่วยในการย่อยอาหาร
  2. เนื้อไม้ ช่วยทำให้เจริญอาหาร

 PTJ3

วิธีการใช้ :                                     

  1. ช่วยทำให้เจริญอาหาร นำเนื้อไม้นำมาดองกับเหล้า ใช้กินเป็นยาเพื่อช่วยทำให้เจริญอาหาร
  2. ยาแก้ไข้ ไข้จับสั่น ช่วยขับน้ำลาย ช่วยในการย่อยอาหาร นำรากมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทานสามารถช่วยแก้ไข้ ไข้จับสั่น ช่วยขับน้ำลาย ช่วยในการย่อยอาหาร

 PTJ4

ถิ่นกำเนิด :
ประทัดจีนเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศเม็กซิโก ประเทศกัวเตมาลา ทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต้