เยี่ยวหมู

ชื่อสมุนไพร : เยี่ยวหมู
ชื่อเรียกอื่นๆ : เยี่ยวหมูต้น, ลินลางเช้า (จีน), เซี่ยเถียนจวี๋ และ ฟงชี่เฉ่า (จีนกลาง) และ ทุรังกะสา (สตูล)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Adenostemma lavenia (L.) O.Kuntze.
ชื่อสามัญ :
วงศ์ : COMPOSITAE

YM3

เยี่ยวหมูเป็นพรรณไม้ที่ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด จัดเป็นพรรณไม้กลางแจ้งที่ชอบขึ้นในที่ดินร่วนซุยและมีความชื้นแฉะ ประโยชน์ของเยี่ยวหมู ใบใช้เป็นยาสระผม ช่วยทำให้ผมขึ้น ต้นสดใช้รักษาโรคตับอักเสบตัวเหลือง ด้วยการใช้ต้นเยี่ยวหมูสดประมาณ 100-120 กรัม หรือต้นแห้งประมาณ 35-70 กรัม นำมาต้มกับน้ำดื่มวันละ 1 ครั้ง จากการทดลองพบว่าหลังการรับประทานยานี้ไปสักพัก อาการตัวเหลืองจะเริ่มหายไป ปัสสาวะจะขาวใสขึ้น และมีปริมาณมากขึ้น แต่ในระหว่างการรักษาห้ามไม่ให้ผู้ป่วยดื่มเหล้า จากการักษาผู้ป่วยโรคตับอักเสบจำนวน 180 ราย พบว่า ส่วนมากมีอาการดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

 YM2

ลักษณะสมุนไพร :
เยี่ยวหมูเป็นพรรณไม้ล้มลุก มีความสูงของต้นประมาณ 30-100 เซนติเมตร ลำต้นตั้งตรงมีลักษณะเป็นสันหรือค่อนข้างเป็นรูปทรงกระบอก มีขนขึ้นปกคลุมหรือเรียบเกลี้ยง กิ่งก้านที่ยอดต้นมีสีม่วงแดง มีขนเล็กน้อย ส่วนบริเวณโคนต้นกิ่งก้านเรียบมันไม่มีขนปกคลุม โคนต้นที่อยู่ติดกับพื้นดินเป็นข้อและมีราก ใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกัน ลักษณะของใบเป็นรูปไข่หรือรูปกลมรี ปลายใบแหลม โคนใบสอบเป็นปีกแคบไปยังก้านใบ ส่วนขอบใบจักเป็นฟันเลื่อย ใบมีขนาดกว้างประมาณ 3-12 เซนติเมตร และยาวประมาณ 4-20 เซนติเมตร หน้าใบมีผิวย่น ผิวใบมีขนขึ้นปกคลุมทั้งสองด้าน แผ่นใบบางสีเขียว ก้านใบยาวประมาณ 1-6 เซนติเมตร ออกดอกเป็นช่อกระจุกที่ปลายยอด ก้านช่อดอกยาวประมาณ 1-3 เซนติเมตร มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6-8 มิลลิเมตร ด้านหนึ่งจะแยกออกประมาณ 2-3 ช่อ ดอกมีขนาดเล็กสีขาว ที่โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นท่อหลอด ยาวประมาณ 2.5 มิลลิเมตร ส่วนปลายกลีบแยกออกเป็น 5 แฉก และมีขนปกคลุม กลีบเลี้ยงดอกมีขนาดเล็กอยู่ตรงโคนหรือกึ่งกลางของก้านช่อดอก ที่กลางดอกมีเกสรยื่นโผล่พ้นจากดอก 3-4 เส้น ผลมีลักษณะเป็นรูปกลมรียาวคล้ายรูปทรงกระบอกสีน้ำตาลและแห้ง ผลมีรยางค์อยู่ประมาณ 3-5 เส้น ผลมีขนาดยาวประมาณ 4-5 มิลลิเมตร และมีขนปกคลุม

 YM1

ส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์ : ทั้งต้น, ใบ และ ราก
สรรพคุณทางยา :

  1. ทั้งต้น ยาขับความชื้นในร่างกาย ถอนพิษไข้ แก้ไข้หวัดตัวร้อน ช่วยรักษาคออักเสบ หลอดลมอักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบ ยาแก้อาการท้องร่วง ยารักษาโรคสีดวงโพรกและสำหรับสตรี รักษาโรคตับอักเสบตัวเหลือง ยาแก้ฝีหนอง แก้พิษงู ยาแก้บวม
  2. ใบ แก้อาการปวดศีรษะ ยาแก้หวัดน้ำมูกไหล ยากระตุ้นและยาที่ทำให้จาม ยาแก้อาการเจ็บคอ ยาแก้บวม รักษาโรค แก้อาการปวดแสบปวดร้อนเมื่อถูกแดดเผา ยาแก้อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ
  3. ราก ยาแก้อาการปวดท้อง

 YM4

วิธีการใช้ :                                     

  1. ยาขับความชื้นในร่างกาย ถอนพิษไข้ แก้ไข้หวัดตัวร้อน ช่วยรักษาคออักเสบ หลอดลมอักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบ ยาแก้อาการท้องร่วง ยารักษาโรคสีดวงโพรกและสำหรับสตรี ยาแก้ฝีหนอง แก้พิษงู ยาแก้บวม นำทั้งต้นให้ใช้ครั้งละ 60-100 กรัมมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน
  2. รักษาโรคตับอักเสบตัวเหลือง นำต้นเยี่ยวหมูสดประมาณ 100-120 กรัม หรือต้นแห้งประมาณ 35-70 กรัม นำมาต้มกับน้ำดื่มวันละ 1 ครั้ง
  3. แก้อาการปวดศีรษะ ยาแก้หวัดน้ำมูกไหล ยากระตุ้นและยาที่ทำให้จาม ยาแก้อาการเจ็บคอ ยาแก้บวม รักษาโรค แก้อาการปวดแสบปวดร้อนเมื่อถูกแดดเผา ยาแก้อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ นำใบมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน
  4. ยาแก้อาการปวดท้อง นำรากมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน

ถิ่นกำเนิด :
เยี่ยวหมูเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้